ادبیات راهنمایی پیشوا
وبلاگ تخصصی و شخصی ادبیات فارسی

گفتم:کجایی؟ خبری ازت نیست؟

گفت: دارم فوق لیسانس دانشگاه آزاد می خوانم.

گفتم: بسلامتی. ترم چندی؟

گفت: تمام شده فقط پایان نامه مانده.

گفتم: پس رسیدی به حساس ترین قسمت فوق لیسانس. زحمت زیاد داره اما سواد ارشد در پایان نامه مشخص می شود. باید سخت کارکنی.

گفت: اتفاقا راحت ترین بخش ارشد همین پایان نامه نویسی است. یک میلیون و دویست به استاد راهنما دادم تا همه کارهایش را انجام دهد. فقط صحافی اش با من است.

گفتم:جل الخالق! مگر می شود؟

گفت: حالا که شده. استاد مذکور با شرکا مرکز تحقیقاتی دایر کرده اند که پول می گیرند و پایان نامه ی دانشجویی می نویسند.

گفتم: خوشا به حال تو ، خوشا به حال استاد ، خوشا به حال علم ، خوشا به حال...

 

 


[ شنبه بیست و نهم بهمن 1390 ] [ 8:35 ] [ محمد رضا رمضانی ]

برگ های نارنج های انبوه کلاس را تاریک می کرد. تازه تخنه سیاه را با نمد پاره ی کثیفی پاک کرده بودند. ذرات گچ درفضا اتاق موج می زد و در ریه ما شیرجه می رفت. هنوز آقای معلم نیامده بود.
سید محمود با سر گرش جلوی من نشسته بود و با مهارت تیغ ژیلت را لای تخته میز می کرد، و بعد مضراب وار زیر آن می نواخت و فوراً سرش را روی میز گذاشت تا آهنگ موزون ساز بچگانه اش را بشنود.
اکبر آقا با چاقو اسمش را روی دیوار مجاور می کند و به سبک کتیبه نویسان گل و بلبل اطراف اسمش می گذاشت. عباس هم تکلیف عقب مانده را تند وتند می نوشت.
خبر دار!-
بچه ها دسته جمعی بر خاستند، آقای معلم وارد شد و زنگ انشا شروع شد. آقای معلم هفته ی قبل موضوع انشا را این طور دیکته کرده بود:
"نامه ای به پدرخود بنویسید و از ایشان تقاضا کنید که پس از امتحانات در تعطیل تابستان شما را با خو دش به ییلاق ببرد."
موضوع انشا وطرز نوشتن انشا هردو فرمولی بود. کلیه ی سوژه ی انشا ها میان چند مطلب نوسان داشت ، یامی بایست نامه ای به پدر، مادر، برادر، خواهر و دوست خود نوشت، یا درباره ی عدالت، امانت، صداقت و از این قبیل حرف ها قلم فرسایی کرد. در نوع اول فرمول از این قبیل بود:
"خداوندگارا! تصدقت گردم که وجود ذیجود شریف در نهایت صحت و سلامت بوده و در عین عافیت باشد. بعدأ اگراز راه ذره پروری جویای احوالات این حقیر باشید، بحمدالله سلامت و به دعا گویی مشغول است."
ودرنوع دوم، اگر انشاالله نوشته می شد فرمول این بود:
"البته واضح و مبرهن است و بر کسی پوشیده نیست که یکی ازصفات پسندیده و خصال حمیده صداقت است که هر کس بدین صفت متصف باشد ازحضیض ذلت به اوج رفعت می رسد."
طبق معمول در نوشته های نوع دوم تکرار ادعا به جای صحت ودلیل بکار می رفت و گاهی نیز یک شعر بند تنبانی ولوس و بی مزه بدرقه ی کلمات مبتذل و مکرر گوشم را خراش داده بود که گیج می خوردم غالباً به نظرم می آمد که فضای اتاق تبدیل به زباله دانی الفاظ نیم مرده ومبتذل شده است و کلمات بدبخت وبینوا از دست معلم و شاگرد به جان آمده بود.
آن روزنامه "ییلاقیه" را یک یک شاگردان خواندند. وقتی انشا ها را که خوانده می شد می شنیدم، دلم به هم می خورد تا اینکه نوبت به ابراهیم رسید. ابراهیم پسر فقیری بود اما خیلی در کلاس عزیز بود. عزت او یکی به علت گردنکشی وی بود یکی به علت مهربانی او به علاوه دنیا دیده تر از ما بود او بر خلاف ما با مردم انس داشت چون نو کر خانه ای خودشان بود و همین دیدار به وی قوت وقدرتی بیش از ما داده بود.
آقای معلم گفت:
- ابراهیم بیا انشا یت را بخوان!
- چشم آقا!
و بلافاصله ابراهیم از جایش بلند شد، شلوار وصله دارش را با لا کشید چشمان درشتش را به اطراف دوخته، دفترانشایش را برداشت وجلوی میز معلم سیخ ایستاد.
- چرا نمی خوانی؟ جان بکن بخوان!
بغض گلوی ابراهیم را گرفت مثل اینکه بارسنگینی دوشش را فشار می دهد، کمی خم شد و چشمهای نزدیک بینش را به دفتر انشا چسباند و با صدایی که آهنگ گریه داشت اینطور خواند:
" پدرم! پدرخشن و تندخویم!
آقای معلم نفسش از جای گرمی بلند می شود. او نمی داند من درچه جهنمی به نام خانه زندگی می کنم. او از تند خویی و خشونت شما از بدبختی و نکبت من خبر ندارد. او بدون توجه به زندگی تره و تار ما، دستور داده است نامه ای به شما بنویسم از شما خواهش کنم در تابستان مرا به ییلاق ببرید. ییلاق چه کلمه ی قشنگی مرا به باغها ببرید تادر کنار جویها بازی کنم، شادی کنم، گل بچینم، دنبال دخترها بدوم، گیس آنها را گرفته دور دستم بپیچم، آنها را کتک بزنم وگریه اندازم . از درخت بالا روم آب روی همبازیهایم بریزم، سنبله ی گندم را چیده در ساقه اش سوت بزنم. تاب بخورم از باغ همسایه میوه بدزم از کوه بالا روم با بچه ها بدوم و شب خسته و خورد در کنار مادر بزرگ نشسته و قصه گوش کنم .... چه آرزوهایی! آقای معلم این ها را از شما خواسته است، اما نمی داند که ییلاق شما چگونه است؟
او نمی فهمد که شما به جای ییلاق هر صبح مرا شلاق میزنید و با لگد مرا از خوا ب می پرانید بلند شوم و نان بخرم. او نمی داند که به جای ییلاق فقط آرزو دارم یک بار خنده ی پدرم را ببینم. او به خانه ما نیامده و نمی داند که به جای آرامش خانوادگی، چه غرش و نهیبی سراسر فضا را گرفته است.
اونمی داند که شما دائماً با مادرم دعوا می کنید و مادرم به شما نفرین می کند. و این من بدبخت هستم که باید مانند گندم درمیان سنگهای آسیا له و لورده شوم. آقای معلم خیلی حواسش جمع است. متوجه نیست که من شبها باید کتاب درسم رانیمه تمام گذاشته وشیشه ی سیاه را بدکان عرق فروشی ببرم آن را پر کنم و برای شما بیاورم. او برای من بدبخت هوس ییلاق می کند و من هم باید ریا کنم دروغ بگویم دروغ بنویسیم و مثل بقیه ی شاگردان از حضرت خداوندگاری تمنا کنم که به
ییلاق برویم!!!
نه!
من ییلاق نمی خواهم فقط دلم یک جو مهربانی و نوازش می خواهد. آرزو می کنم مرا آرام از خواب بیدار کنید، به من فحش ندهید، شب بد ستی نکنید، مرا در تاریکی وحشتزای کوچه به دنبال عرق نفرستید و اگر پنیر ویا گوشت یا نان خریدم به آن ایراد نگیرید و مرا دوباره به دکان بقال و قصاب ونانوا نفرستید که پنیر و گوشت و نان را پس بدهم. دکاندارها مرا مسخره می کنند ومتلک می گویند و من تحمل این تحقیر را ندارم.
من ییلاق نمی خواهم فقط دلم می خواهد یک روز مرا به بازار نفرستید و مرا با این دکانداران موذی و مکّار روبرو نکنید. آنان مرا تحقیر می کنند و من زور ندارم کتکشان بزنم خورد می شوم، دلم می شکند، گریه می کنم، ولی چقدر می توان گریه کرد؟
پدر جان من ییلاق نمی خواهم فقط آرزو می کنم یک روز با مادرم دعوا نکنید و مادرم یک روز شما را نفرین نکند. من هم شما وهم مادرم را دوست می دارم تکلیف من در این کشمکش چیست؟ آیا با مادرم هم صدا شده به شما نفرین کنم یا با شما گام بر دارم وبا مادرمظلومم دعوا کنم. ما که یکدیگر را دوست داریم چرا با هم مهربان نیستیم چرا یکدیگر را نوازش نمی کنیم و چرا خانه را به گورستان تیره مبدل ساخته ایم ؟
نه من ییلاق نمی خواهم. دلم می خواهد این گور تیره و تاریک روشن شود و برای یک لحظه گرمی خانواده را حس کنم.
در حالی که ابراهیم به گریه افتاده بود، کلاس در خاموشی وبهت فرورفته بود معلم سرش را در میان دست هایش گرفته بود و من دیدم که یک قطره اشک از گوشه ی چشمش به روی دفتر حضور و غیاب افتاد.
و بلا فاصله گفت:
- ابراهیم جگرم را آتش زدی برو بنشین دیگر نمی توانم بشنوم

از كتاب شلوارهاي وصله دار

[ دوشنبه بیست و نهم فروردین 1390 ] [ 21:32 ] [ محمد رضا رمضانی ]

نمونه سوالات پیشنهادی نگارش و انشاء

پایه سوم فروردین 1390

1-     با هر یک از گروه کلمات زیر یک جمله ادبی بنویسید ؟

الف: خاکستر خاموش     ب: دهان تانک ها       ج: خط دشمن

2-     با استفاده از شیوه های پرورش متن ، یک بند درباره ی « ایران » بنویسید ؟

3-     برای پرورش متن از توصیف .............. و ............... استفاده می کنیم .

4-     هر گاه در انشاء از زبان شخصیت ها سخن می گوییم لازم است به چه مواردی توجه کنیم ؟

5-     الف : یکی از راه های معرفی شخصیت ها و نوشتن درباره ی آن ها استفاده از قالب ................ و ................ است .

 ب : هرگاه درست زیر هر کلمه ترجمه آن را بیاوریم به آن ........................ می گویند .

6-     با کلمات زیر جمله بسازید :

قحطی  -  طرار ماتم

7-     یک بند بنویسید و درآن کلمات زیر را به کار ببرید .

علم بحث خورشید تشنه

8-     دراغلب داستان های امروزی هدف و منظور داستان چگونه  بیان می شود:

الف : بیان نمی شود   ب: به عهده نویسنده است    ج: به عهده مخاطب داستان گذاشته می شود   د: الف و ج صحیح است

9-     نوشته ناتمام زیررا تا یک بند ادامه  دهید ؟

عمر خود را ...

10- کدام جمله صحیح و کدام غلط است ؟

الف : درگذشته عمده داستان ها به نثر بوده است .      ب: گفت و گوی درونی نویسنده با خویش را مونولوگ گویند

ج : در ترجمه روان جاری اجزای جمله تغییر می یابد  د : نقد به معنای بررسی میزان درستی یا نادرستی چیزی است

11- الف : درروزگار ما بیشتر داستان ها به ............. است .

ب : درداستان های گذشته رسم بر آن بوده است که شاعر یا نویسنده به نتیجه گیری می پرداخته و در ............ و ................ یا ............. داستان منظور خود را بیان می کرده است .

ج:خوشه زرین و میوه ی الوان ترکیب های ................. هستند .

د: در جمله « تو مثل ماه می درخشی» رکن اول تشبیه .................. است .

12- با واژه های زیر یک بند بنویسید :

مهر چاره آزاده دانا

13- مفهوم بیت زیر را بنویسید :

                               همی داند و خوشه خوار شد         زآغاز هر خوشه خروار نیست

14- دربیت « خبرت هست که مرغان سحر می گویند    آخر ای خفته سر از خواب جهالت بردار» کدام آرایه ادبی به کار رفته است ؟

الف : تشبیه             ب: تشخیص            ج: تکرار                   د: مراعات نظیر

15- تفاوت دیالوگ و مونولوگ چیست ، توضیح دهید ؟

16- یک جمله ادبی و یک جمله زبانی بنویسید ؟

17- رمان و داستان کوتاه را با هم مقایسه کنید ؟

18- با رعایت نکات داستان نویسی که از سال اول راهنمایی تا به حال خوانده اید داستانکی بنویسید ؟

19- منظور از این بند چیست ؟

امیدوارم به پرنده دانه بدهی و به آواز مرغ سحر ی گوش کنی وقتی که آوای سحرگاهی اش را سر می دهد ، چرا که از این راه احساسی زیبا خواهی یافت ، به رایگان

20- یک متن جذاب دارای سه ویژگی .............. و ................. و .................. می باشد .

21- تذکره چیست ؟ مثالی بزنید ؟

22- عبارت زیر را در دو سطر توضیح دهید ؟

« تو می خواهی بخوانی و من می خواهم بدانم »

23- ارزش یک انشاء به چیست ؟

24- به فارسی روان برگردانید ؟

الف : مادر حسنک زنی بود سخت جگر آور

ب : چون سگ اصحاب کهف آن خرس زار                شد ملازم از پی آن بردبار

25- یک متن جذاب چه ویژگی هایی دارند ؟

26- ویژگی های رمان را بنویسید ؟

 

توجه : همکاران گرامی توجه داشته باشند که در امتحانات پایان ترم 10 نمره از سوالات نگارش و 10 نمره از نگارش و انشاء مورد امتحانی می باشد .

ضمنا برای اطلاعات بیشتر و سوالات گوناگون به وبلاگ ادبیات راهنمایی پیشوا مراجعه نمایند .

ثبت نظرات در وبلاگ حکم حضور در جلسات گروه های آموزشی دارد . کلیه همکاران تا تاریخ 15/2/90 فرصت دارند که نظرات خود را دروبلاگ ادبیات راهنمایی پیشوا ثبت نمایند تا نسبت به گواهی حضور در جلسه آن ها اقدام شود .

آدرس وبلاگ : www.adabiatepishva.blogfa.com

نام مدرسه و مشخصات فراموش نشود .

با تشکر

گروه های آموزشی شهرستان پیشوا

گروه ادبیات راهنمایی

[ شنبه بیست و هفتم فروردین 1390 ] [ 20:58 ] [ محمد رضا رمضانی ]
درس اول:

1- هرگاه بخواهیم مقصود خود را بیان کنیم از.................................و هرگاه بخواهیم مقصود خود را زیباتر و دلنشین تر بیان کنیم از................................استفاده می کنیم.

2- عبارت ناتمام زیر را تا سه سطر ادامه دهید؟

پیامبر(ص) گنجینه و آبشخوری.........................................

3- معادل واژه های زیر را بنویسید؟

مظلوم- رسول- خصلت-  آبشخور

4- عبارت زیر  کدام شعر مشهور سعدی را در خاطر شمارنده می کند

مثل مومنان ، جمله چون یک تن است چون یک اندام را رنجی رسد، همه ی اندام ها آگاهی یا بند و رنجور شوند.

5- اساس درک و فهم خود را در خصوص عبارت زیر در دو سطر بیان کنید

پیامبر فرمودند : ای ابوذر مبادا با برادر مسلمان قهر کنی، زیرا کردار شایسته در هنگام قهر، به درگاه پروردگار پذیرفته              نمی شود.

درس دوم:

6- کلمات قافیه و ردیف در غزل همانند قالب شعری.................................است

7- عبارت ناتمام زیر را تا 3 سطر ادامه دهید؟

کوچه های خراسان................................

8- یک بند بنویسید و کلمات زیر را در آن بکار ببرید؟

شهید- تشنه- غریب- موج

9- مفهوم بیت زیر را به نثر ساده و روان بنویسید؟

کاش من هم عبور تو را دیده بودم                کوچه های خراسان تو را می شناسند

10- برای واژه های زیر صفت مناسب بنویسید؟

فضل:              گلزار:                    رویش:                  کوچه:

درس سوم

11- با خود می گفتم: از دوازدهم مهرماه 1359 چه به یاد داریم هیچ ! آنجا که تو به آن پای می نهادی خرمشهر نبود، خونین شهر نیز نبود.      گفت و گوی بالا یک...........................است.

12- در جمله ی ((جبهه سرشار از ایمان بود و عشق بود)) کدام کلمه را می توان از جمله حذف کرد.

الف- سرشار o                  ب- عشق o                        ج- یکی از دو فعل بودo                    د- ایمانo

13- در درس دروازه های به آسمان که در مورد خرمشهر می باشد نقش کدام شهید برجسته تر است؟

الف- شهید آوینیo        ب- شهید محمد جهان آرا       ج- شهید خرازی o               د- شهید تندگویانo

14- در این جمله کدام ارایه های ادبی به کار رفته است توضیح دهید؟

((مسجد خرمشهر ، مادری بود که فرزندان خویش را زیر بال و پر گرفته بود و در بی پناهی پناه داده بود.

15- جمله ی زیر را تا یک بند ادامه دهید؟

یک روز شهر در دست دشمن افتاد و روزی دیگر........................................

درس چهارم

16- جای خالی عبارت زیر را کامل کنید؟

گفتگوی درونی را.............................و گفتگوی با دیگران را..................................گویند.

17- با عبارت زیر جمله طنز امیز بسازید؟

الف- شرارت آمیز                                            ب- تفریح

18- مفرد واژه های زیر را بنویسید؟

الف- قوانین                         ب- ذخایر                       ج- منابع                           د- ملل

19- جمله ی ناتمام زیر را در سه سطر کامل کنید؟

امروز جوانان ما در زمینه ی فرهنگی..............................

درس پنجم

20- با هر یک از ترکیب های زیر جمله ای بنویسید؟

آب حیات:

راه نجات:

21- مخفف کلمات زیر را بنویسید؟

( برون- سیه- کنون)

22- علائم نگارشی را در متن زیر بکار ببرید؟

بزرگ ترین عظمت که بهای گرانی باید برایش پرداخت غفلت ازآینده  است

23- مفهوم مصراع ((علم بال است مرغ جانت را))چیست؟

درس ششم

25- معنای جمله ((گربه او را گرم بپرسید))کدام گزینه آمده است؟

الف- گربه با مهربانی از او سوالی پرسید o                           ب- گر به با مهربانی با موش رفتار کرد o

ج- گربه با موش به گرمی شروع به پرسش و پاسخ کرد o        د- گربه گرمی احوال راسو را پرسیدo

26- مفهوم بیت زیر را به نثر ساده و روان بنویسید؟

هر کس که در وفای تو سوگند بشکند                      پشت و دلش به زخم حوادث شکسته باد

27- علائم نگارشی مناسب را در متن زیر به کار ببرید؟

پس نزدیک گربه رفت و پرسید که حال چیست گربه گفت مقرون به ابواب بلا و مشقت

درس هفتم

28- مفهوم بیت زیر را به نثر ساده بازگردانید؟

بامدادی که تفاوت نکند لیل و نهار                خوش بود دامن صحرا و تماشای بهار

29- این بیت از کدام شاعر است؟

تا قیامت سخن اندر کرم و رحمت او             همه گویند و یکی گفته نیاید زهزار

الف- فردوسی  o           ب- سعدیo               ج- حافظ   o           د- پروین اعتصامیo

30- مصراع زیر را بازگردانی و جایگاه اجزای آن را معین کنید؟

نعمتت بار خدایا ز عدد بیرون است        خبرت هست که مرغان سحر می گویند

درس هشتم

32- با شبکه معنایی زیر جمله بسازید؟

ستاره- اسمان- شب

33- بهره گیری از.............................انشاء بر زیبایی متن می افزاید

35-مفهوم و منظور این جمله را در سه سطر توضیح دهید؟

(( در آینده به هر سواری رکاب نمی دهد))

درس نهم

36- بیت زیر را به نثر ساده و روان بنویسید؟

آینه، چون نقش تو بنمود راست                        خود شکن آیینه شکستن خطاست

37- ویژگی مشترک آینه و دوست را در یک بند توضیح دهید؟

38- در مورد دوست خوب توضیح دهید؟

درس دهم

39- انشایی: زیبا آغاز و پایانی دارد و میان بخش های آن ........................و..............................دیده می شود

40- مترادف کلمات زیر را بنویسید؟

معاش- متعالی- معصیت – حصر-  طریقت

41- جمله ی ناتمام زیر را کامل کنید؟

از هم نشینی با بدان پرهیز کن که همچون......................................

42- به پیوستگی و یک پارچگی در متن............................گویند.

درس یازدهم

43- درست یا نادرست بودن گزینه های زیر را مشخص کنید؟

الف- داستان ها یا حکایت ها گاه بصورت شعر و گاه به نثر بوده است      درستo                     نادرستo

ب- در گذشته عمده ی داستان ها به نثر بوده و امروزه بیشتر داستان ها به نثر بوده   درست o      نادرست o

44- با واژه های زیر یک بند بنویسید؟

- دانایی- توانایی- سربلندی- چاره اندیشی

 درس  یازدهم: درس آزاد

45- مفهوم بیت زیر را به نثر ساده و روان بنویسید؟

دشمن دانا که غم جان بود                  بهتر از آن دوست که نادان بود

46- در بیت زیر چه آرایه ی ادبی به کار رفته است؟

پایش از ان پویه درآمد زدست                       مهر دل و مهره ی پشتش شکست

درس دوازدهم

47- با شبکه معنایی زیر یک بند بنویسید؟

ایران- آداب زندگانی – مشارکت

48- یک زندگی موفق دارای چه ویژگی هایی است؟ یک بند توضیح دهدید؟

49- مفهوم بیت زیر را بنویسید؟

کم گوی و به جز مصلحت خویش مگوی                               چیزی که نپرسند، تو از پیش مگوی

دادند  دو گوش و یک زبانت زآغاز                     یعنی که دو بشنو و یکی بیش مگو

50- مفهوم بیت زیر را در دو کلمه بیان کنید؟

به اندازه بود باید نمود                     خجالت نبرد انکه ننمود و بود

درس سیزدهم

51- یک ضرب المثل در مورد امیدواری بنویسید؟

52- با هر یک از ترکیب های زیر جمله بسازید؟

دور گردون:

خلوت شب:

درس قرآن:

دعای کعبه:

53-برا غنی تر شدن متن انشاء می توان از نکته های حکمت

 آمیز،.......................و............................و.........................متناسب بهره برد.

درس چهاردهم:

54- ارزش یک انشاء به تفضیل و بلندی آن نیست، انشای خوب آن است که

گویا،...............................و................................باشد

55- استفاده از .....................................بر زیبایی و تاثیرگذاری انشاء می افزاید.

56- استفاده از...................و.........................برای تقویت نویسندگی مفید است

57- هم خانواده ی کلمات زیر را بنویسید؟

مسائل:               موفقیت:                ضعف:                     جاهل:                 حضور:                       منظره:

 درس شانزدهم:

63- هرگاه در انشاء از زبان شخصیت ها سخن می گوییم لازم است

به...........................و.............................و..................واژه ها توجه کنیم

64- یکی از راههای معرفی شخصیت ها و نوشتن درباره ی آن ها، استفاده از

 قالب.................................و.............................است

65- معادل فارسی واژه های و ترکیب های زیر را بنویسید؟

الا- طرار- علی الصباح

66- کتاب های تذکره کدامند درباره ی آنها توضیح دهید؟

درس هفدهم:

67- استفاده از تشبیه و.............................،................................،....................................،.............................و دیگر آرایه های ادبی متن را خواندنی و دل نشین می سازد.

68- یک تشبیه بنویسید که یک رکن آن باد باشد و ارکان تشبیه را در آن مشخص کنید؟

69- پرورش و افرینش زیبایی در متن، از چه راههایی امکان پذیر است(4 مورد)

درس هجدهم: درس ازاد

درس هجدهم:

75- با هر یک از کلمات زیر جمله ای زیبا بنویسید؟

موج خروشان:

خورشید ایمان:

سلاح جنگ:

قاب عکس:

دشمن بی انصاف

76- جمله ی ناتمام زیر را تا سه سطر کامل کنید؟

پیش هر چیز برایت آرزومندم که......................................

77- مترادف واژه های(صبور- آوا- زندگی- غره) را بنویسید و آنها را در یک بند به کار ببرید؟

درس نوزدهم:

79- جمله ی زیر را یکبار تحت اللفظی و بار دیگر روان ترجمه کنید؟

و جعلنا اسماء و سقفا محفوظا(انبیاء آیه 32)

80- در عبارت ((خانه های خاک و خون خورده مهد  شیران و دلیران بود)) شیران و دلیران استفاده

از............................می باشد

81- در عبارت دوستانی داشته باشی برخی نادوست و برخی دوست دار)) چه ارایه ی ادبی به کار رفته است

82- در هر یک از گزینه های زیر چه ارایه ی ادبی بکار رفته است

الف- خون میان سنگر آزادگان جوشید              مثل موج خروشان شد                 

ب- امیدوارم که دانه ای هم بر خاک بیفشانی

ج- خانه های خاک و خون خورده                  مهد شبران و دلیران بود

د- آسمان از شوق دف میزد             شط خرمشهر مهد کف می زد

درس بیست و یکم:

83- مطالعه ی آثار ادبی بزرگان ایران و جهان ، برای تقویت............................، بیاد ضروری است

84- با هر یک از واژه های و ترکیب های زیر جمله بسازید.

آدم های بزرگ:

هواپیما:

جغرافیا:

طلوع خورشید:

85- کلمات زیر را بنویسید. برای کلمات زیر صفت مناسبی بنویسید؟

هواپیما:                             شاهزاده:                              شاهکار:                            خلبان:

86- در عبارت(( می وزید از هر طرف هر جا تیرهای وحشی سرکش / مشک و خمپاره و ترکش)) را به نثر روان بنویسید؟

[ شنبه بیستم فروردین 1390 ] [ 23:48 ] [ محمد رضا رمضانی ]
1)       برای هر یک از ترکیبات زیر جمله­ ای زیبا بنویسید.

مرغ جان:

خورشید ایمان :

2)       معادل فارسی کلمه های زیر را بنویسید.

طرّار:

سوبسید :

3)       به فارسی روان برگردانید.

مادر حسنک زنی بود سخت جگر آور.

چون سگ اصحاب کهف آن خرس زار / شد ملازم از پی آن بردبار

4)       یک متن جذّاب دارای چه ویژگی هایی است ؟

5)       برای تصویر مقابل یک عنوان و چند جمله و یا یک عنوان و یک شبکه­ ی معنایی بنویسید ( انتخاب تصویر توسّط دبیر)

6)       پرورش و آفرینش زیبایی در متن از چه راه­ هایی امکان پذیر است ؟

7)       در باره­ ی یکی از موارد زیر یک بند (حداقل شش جمله ) بنویسید .

از زبان بلبل

کوه آبیدر

آسمان ....

8)       چهار مورد از زیبایی های ادبی ابیات زیر را بیان کنید .

تا کی آخر چو بنفشه سر غفلت در پیش   /   حیف باشد که تو در خوابی و نرگس بیدار

عقل حیران شود از خوشه­ ی زرّین عنب    /  فهم عاجز شود از حقّه­ ی یاقوت انار

9)       ویژگی­های رمان را بنویسید .

10)    پیام بیت زیر را در یک بند بنویسید .

هان مشو نومید چون واقف نِه­ ای از سرّ غیب   /     باشد اندر پرده بازی­ های پنهان غم مخور

انشا : انتخاب موضوع به عهده­ ی دبیر با توجّه به محتوای کتاب

 

[ جمعه نوزدهم فروردین 1390 ] [ 13:2 ] [ محمد رضا رمضانی ]

1- جاي خالي راباكلمات مناسب پركنيد . (1)
الف) اگريك اثر ادبي را برر سي كنيم   , نقدوتحليل كنيم به اين عمل-----------  مي گويند.
ب) به پيوستگي ويك پارچگي درمتن-----------------     گويند.      
2-صحيح يا غلط بودن جمله را مشخص كنيد. (1)       
الف )گفت وگوي با خويش راديا لو گ مي گويند         ص                غ
  ب) هدف از شعر تعليمي رسيدن به سعادت و زندگي بهتر است .    ص               غ
3-با هر يك از كلمات داده شده شبكه ي معنايي بسازيد : ( 3)
بيابان (                                       )    نوجوان (      ) دانشمند (    )
4- بيت داده شده را در يك بند تو صيف كنيد. (2)
ديدار يار غايب داني چه ذوق دارد     ابري كه در بيابان بر تشنه اي ببارد


5-كلمات داده شده را در يك بند به كار ببريد :  (3)
حشرات  - مختصر – غافل – رنگين كمان




6-  يك مورد از موضوع هاي داده شده را انتخاب كنيد و انشا بنو يسيد : (10)
الف-يك داستان مانند داستان دور انديشي بنويسيد .
ب- زندگي عاشورا آزادگي
...................................................................................................................
        جعفري منش
[ سه شنبه بیست و ششم بهمن 1389 ] [ 22:39 ] [ محمد رضا رمضانی ]
الف)جاهاي خالي را با کلمات مناسب پر کنيد. (1)
1-درمتن ادبي ازتشبيه،.............،.............،............. استفاده مي کنيم تا سخن رازيباتروآراسته ترکنيم.
2-باهريک ازترکيبهاي زيرجمله اي بسازيد. (5/1)
آب حيات
دل بي علم

3-دوجمله بنويسيد که يکي ازآنها "مونولوگ"(گفتگوی درونی) وديگري "ديالوگ"(گفتگوباديگران)داشته باشد. (5/1)


4-دوسطربنويسيدوکلمه هاي روبرورادرنوشته ي خودبه کارببريد.(ايران،تاريخ،قدرتمند،خاورميانه). (2)



5-عبارت ناتمام زير را با سه جمله کامل کنيد. (5/1)
سعدي يکي ازشاعران............

6-درباره ي تصويرمقابل يک بند بنويسيد. (1)





10- يکي از موضوعات زير را انتخاب کنيد و انشا بنويسيد. (12)
1-چگونه مي توانيم با صرفه جويي سهمي در پيشرفت کشور داشته باشيم؟
2-يک روز شيرين در کلاس درس.
3-يکي ازمکان هاي فرهنگي يا تاريخي ايران را توصيف کنيد.

[ سه شنبه بیست و ششم بهمن 1389 ] [ 22:27 ] [ محمد رضا رمضانی ]
انشاء به معني ايجاد كردن،پرورش دادن،ابداع و خلق كردن است و آنچه را كه امروزه فن انشاء گفته ميشود از نخستين معناي آن(ايجاد)گرفته شده است.

انشاء به معني نظم دادن به فكر به معني ايجاد كلام و سخن و نگارش آن است.

معادل فارسي انشاء دبيري است كه به معني منشيگري و كتابت ميباشد.

در اصطلاح ادبيات انشاء عبارت از نگارش جملات و عباراتي است كه افكار نويسنده را به صورتي روشن و زيبا بيان كند كه خواننده آنها را به سهولت بفهمد و برايش خوشايند و مطلوب باشد.
هدفهاي آموزش انشا

1)دانش‌آموزان بتوانند آنچه را كه مي‌انديشند و مي‌خوانند به ديگري بگويند و بنويسند.

2)دانش‌آموزاني كه تخيل قوي و استعدادي بيشتر در نويسندگي دارند بشناسيم و در مسيري صحيح هدايت كنيم.

3)پرورش قوه استدلال،تفكر و دقت دانش‌آموزان و وادار كردن آنها به درست ديدن و شنيدن،سپس ديده و شنيده خود را به طرز ساده و روشن بيان كردن و نوشتن است.
روش آموزش انشاء

زمينه يادگيري انشاء مانند كودكي مي‌ماند براي سخن گفتن،غذا خوردن،راه رفتن از ساده به مشكل نياز به كمك بسيار ما دارد اين دانش‌آموز و يا نوآموز براي اينكه بهتر بنويسد و بهتر بيان كند و مطالب را آنچه كه هست بازگو كند نياز به كمك و راهنمايي و هدايت ما دارد.

*پايه نوشتن صحيح و مستقل از همان كلاسهاي اوليه گذاشته ميشود.دانش‌آموزان از سال اول تحصيل مي‌آموزند كه چگونه منظور خود را درست بيان كنند در كلاس دوم علاوه بر جمله‌سازي و تكميل جمله‌هاي ناقص،با كلمه‌هاي آشنا جواب سؤالات را به صورت كتبي مي‌نويسند و از كلاس سوم نوشتن انشاء عملاً آغاز مي‌گردد و دانش‌آموزان ابتدا براي هر انشاء طرح‌ريزي مي‌نمايند و اين طراحي در مرحله اول به طور شفاهي انجام مي‌گيرد و بعد به صورت كتبي درمي‌آيد.

*براي دانش‌آموزان انشاء آموزگاران بايد دانش‌آموزان را هدايت و راهنمايي كنند كه شاگردان نظم فكري داشته و در مشاهدات خود دقيق باشند،درست بينديشند،خوب بيان كنند و به قاعده بنويسند.

تنها دادن موضوع براي نوشتن انشاء كافي نيست دانش‌آموزان لازم است كه بياموزند كه قبلاً فكر كنند و ريزه‌كاريها را دقيق مشاهده نمايند و پس از آنكه فكر و مايه‌اي براي نوشتن پيدا كردند ما به كارگيري اصول نگارشي را كه از آموزگار خود فرا گرفته‌اند شروع به نوشتن انشاء نمايند.

*يكي از شرايط نوشتن انشاء تسلط و مهارت يافتن در خواندن است براي اين كار يكي از بهترين روشها جمع كردن كتاب داستان دانش‌آموزان و دادن كتابها به دانش‌آموزان كه آن كتابها را نخوانده‌اند و به همين ترتيب تا همه دانش‌آموزان در مدت يكي دو هفته متوالي بتوانند تمامي كتاب داستانها را بخوانند و خلاصه‌ي آن را در دفتر خود بنويسند.گاهي اوقات نوآموز نمي‌تواند فكر خود را روي موضوعي متمركز كند و يا مايه ذهني لازم و كافي در آن زمينه ندارد.در اين صورت معلم مي‌تواند معاني و مفاهيم را به او القاء كند و شاگرد به آن معاني لباس مناسب بپوشاند و به صورت مكتوب درآورد.

***يك تذكر مهم در نوشتن انشاء:

دانش‌آموزان بايد بدانند همان‌طوري كه در صحبت كردن نبايد از موضوع خارج شد بي‌مورد سخن گفت و يا زياد حرف زد،در نوشتن هم بايد از حاشيه‌رويهاي بي‌موقع و آوردن جمله‌هاي پرلفظ و بي‌معني خودداري كرد.امروزه نوشته‌اي پسنديده است كه داراي جمله‌هاي كوتاه و رعايت مساوات در كلام باشد.

*در نوشتن انشاء بايد از بازي داستان‌سازي نيز استفاده كرد داستانهاي نيمه تمام كه دانش‌آموز بايد ادامه داستان را خود از فكر و ذهن خود بسازد و يا اين روش را به صورت بازي دربياوريم يكي از دانش‌آموزان داستاني را شروع مي‌كند و پس از گفتن يكي دو جمله نوبت به دانش‌آموز ديگر مي‌رسد كه دنباله‌ي داستان را بگويد همين‌طور تا آخر،تا داستان تمام شود در اين بازي علاوه بر تقويت سرعت انتقال و تخيل اطفال،قدرت حفظ،رشته منطقي كلام نيز در آنها پرورش مي‌يابد.

*در درس انشاء به رغبت و علاقه دانش‌آموزان و مفيد بودن آنچه آموخته ميشود بايد توجه بيشتري داشت داشتن روزنامه ديواري،تهيه لوحه‌هاي مختلف كمك مؤثري به انشاء دانش‌آموزان مي‌كند،چون موضوعات توصيفي با محسوسات و مشاهدات و تجربه‌هاي كودكان بستگي پيدا مي‌كند با علاقه و رغبت بيشتري مي‌نويسند.

*محل مناسب نوشتن انشاء(كلاس يا منزل)



معلميني كه تنها به تعيين موضوع انشاء بسنده مي‌كنند و از دانش‌آموزان مي‌خواهند كه در منزل انشاء بنويسند و در جلسه بعد در كلاس بخوانند و مجدداً موضوعي ديگر براي جلسه آينده معين مي‌كنند باعث مي شوند كه تعدادي از دانش‌آموزان از اولياي خود كمك بگيرند و تعدادي اصلاً ننويسند و يا تنها به نوشتن چند جمله تكراري و بي‌سر و ته اكتفا كنند.

بهترين راه‌حل براي نوشتن انشاء ابتدا هر درسي كه داده ميشود معلم بايد هم خانواده و مخالف و هم معني كلماتي كه در آن درس وجود دارد براي دانش‌آموزان ياد بدهد بعد از چند درس دانش‌آموز ديگر مثل قبل از معلم تقليد نمي‌كند بلكه جلوتر از معلم اين كلمات را پيدا كرده و سعي در يادگيري اين كلمات ميشود و اين كار به صورت بازي درمي‌آيد.بعد از چند جلسه بعضي از كلمات هر درس را مشخص كرده و به صورت جمله در كلاس مي‌نويسند و براي بقيه دانش‌آموزان آنها را مي‌خوانند و يا احياناً در پاي تخته مي‌نويسند تا با كلمات و جملات بيشتري آشنا بشوند در جلسات بعدي موضوعي به دانش‌آموز گفته ميشود كه در كلاس در مورد آن موضوع فقط به صورت جمله‌هاي كوتاه بنويسند و بعد از چهار ماه به دانش‌آموز كلمه انشاء را بيان مي‌كنيم و در مورد انشاء بيشتر صحبت مي‌كنيم و نكاتي كه در مورد موضوعي خاص مربوط ميشود مشخص مي‌كنيم و به نوشته‌هاي جمله‌سازي خود نظمي منطقي داده و به صورت يك نوشته كامل درمي‌آوريم و مطالب دانش‌آموزان بايد در قالب جملات كوتاه و كامل در مورد آن موضوع بيان شود.

*در كلاسهاي چهارم و پنجم شاگردان را به استفاده از تشبيهات زيبا تشويق مي‌كنيم.در كلاس اول و دوم انشاء شامل جمله‌نويسي درباره كلمه يا تصوير ميباشد و گاه كامل كردن جمله و انشاء از كلاس سوم شروع ميشود.دانش‌آموزاني كه نمي‌توانند انشاء را بنويسند و نمي‌دانند چگونه شروع كنند معلم مي‌تواند به آنها كمك كند تا در كار نوشتن راه بيفتند كه براي موضوع تعدادي سؤال به آنها بدهد تا پاسخ به آن سؤالات مطلب نوشته‌ي ايشان باشد در نوشته بايد قواعد درست‌نويسي رعايت گردد.هر مطلب انشاء را در بند يا پاراگرافي جداگانه بنويسند خوب است اگر نوشته يا ابيات مناسب و يا ضرب‌المثل همراه باشد.

*موضوع انشاء

وظيفه معلم در درجه اول انتخاب موضوعي مناسب كلاس براي انشاء است در كلاسهاي پايينتر بسيار ساده و آسان است ولي رفته رفته موضوعها پيچيده‌تر ميشود.

ساده‌ترين موضوع،انشايي است كه زياد احتياج به تفكر و تعقل نباشد مثل يك توصيف كلاس،در اين حالت شاگرد آنچه را كه به چشم خود مي‌بيند به صورت جملات كوتاه به روي كاغذ مي‌آورد.اگر اين موضوع براي بعضي از دانش‌آموزان مشكل بود و ندانستند كه از كجا و به چه ترتيب شروع كنند معلم مي‌تواند با توصيف شفاهي آنها را راهنمايي كنند تا بتوانند بنويسند

موضوع دوم:

تبديل شعر به نثر است كه به زباني ساده و به زبان امروزي نوشته شود كه در كلاس سوم به دانش‌آموزان داده ميشود.

موضوع سوم:موضوعات اجتماعي مثل وظيفه پليس و خيابان كه علاوه بر چشم بينا،به قوه فكر و استدلال نياز هست در پايه چهارم به دانش‌آموزان گفته ميشود.

كم‌كم بايد از محسوسات كاست و به محتويات افزود و از موضوعهاي اجتماعي به سوي موضوعهاي اخلاقي رفت و به تدريج آنها را به انديشيدن و مدد گرفتن از تجمل واداشت البته مسايل اخلاقي و آنگونه كه خود احساس كرده‌اند مي‌نويسند كه در اوايل كلاس پنجم به دانش‌آموزان گفته ميشود.

در اواخر كلاس پنجم موضوعات ادبي فلسفي و موضوعهاي جامعه مانند قصه‌نويسي و رمان‌نويسي به دانش‌آموز گفته ميشود اما نگارش اين موضوعهاي جامع،كار هر شاگردي نيست،علاوه بر آموختن فنون نگارش و تعقل و استدلال و توصيف،استعدادي خاص مي‌خواهد.

در پايه سوم خلاصه‌نويسي كه ميتوان يك درس يا متني را به صورت خلاصه بنويسند گاهي ميتوان يك تصوير يا سلسله تصاوير موضوع انشاء قرار داد و از شاگردان خواست كه در مورد اين تصاوير مطلب بنويسند.

نكات بهداشتي را از كودكان بخواهيم مثل(چرا مسواك مي‌زنيد؟)

در پايه سوم به دانش‌آموز يادآور مي‌شويم كه بهتر است نوشته خود را با يك جمله بهتر تمام كنيم و اگر دانش‌آموزان مطالب جالبي بيان كرده اما جمله‌هاي او ناصحيح است مي‌توانيم تذكر لازم را در پايين صفحه بنويسيم و به فكر و انديشه او نمره بدهيم.

***يك نكته مهم:

در تمامي پايه‌ها براي اين كه دانش‌آموزان با نوشتن بيشتر آشنا بشوند بايد به كتاب بنويسيم بيشتر اهميت بدهيم چون تمامي نكاتي كه در بنويسيم وجود دارد علائم و نشانه‌هايي هستند كه در نوشتن انشاء به ما كمك مي‌كنند و به تك تك تمرينات اهميت داده و به دانش‌آموزان ياد دهيم.مثل موضوعهايي در مورد رعايت علائم دستوري در نوشتن.

در جمله و انشاء علامت‌گذاري بايد مراعات شود.

*نقطه(.)در پايان جمله‌هاي كامل به كار مي‌رود.

دو نقطه(:) علامت نقل قول است و گفته ديگران را در گيومه مي‌گذاريم.

(؟)علامت سؤال در پرانتز نويسنده راجع‌به آن صحبت شك و ترديد دارد.

(!)در آخر جملات عاطفي مثل به‌به! آفرين!

هر جا وَ بگذاريم نيازي به ويرگول نداريم.

؟در آخر جمله‌هاي كامل به صورت پرسشي نوشته شود.

و علامتهاي ديگري كه در پايه‌هاي مختلف به دانش‌آموز گفته ميشود تا نوشته‌ي آنها كامل‌تر شود.


نكات مهم در نوشتن انشاء

*در مورد كلمه‌ي ايجاز(مختصرگويي) را بيشتر توضيح دهيم بايد مختصر نوشتن را در نوشته مراعات كنيم و كلمه‌ها و جمله‌هاي زائد را حذف كنيم و به درازا كشيدن كلام يا به كار بردن كلمات زائد خودداري كنيم و علامت‌گذاري را در نوشته مراعات كنيم.

وجود مقدمه در نتيجه‌گيري در تمامي انشاءها الزامي نيست.

كلمات را در نوشتن خود به صورت كتابي به كار ببريم و از نوشتن به صورت محاوره‌اي و شكسته خودداري بكنيم.

*انواع انشاء
1)توصيفي يا وصفي:

ساده‌ترين نوع انشاء است دانش‌آموز چيزهايي را كه در اطراف خود مي‌بيند يا مي‌شنود يا احساس مي‌كند وصف و تعريف مي‌نمايد.
2)گزارش‌نويسي:

برخي گزارش‌نويسي را نوعي انشاي نقلي به حساب مي‌آورند.

وقتي دانش‌آموزان به گردش علمي مي‌روند معلم مي‌تواند از آنها بخواهد كه گزارش از آن روز تهيه كند.غالباً براي تهيه گزارش نياز به تحقيق،سؤال و جستجو ميباشد.
3)انشاي نقلي:

براي بيان سرگذشت خود يا ديگران به كار ميرود يا معلم ميتواند براي آموزش انشاي نقلي تمرينات زير را انجام دهد داستان‌گويي،نوشتن خلاصه متن خوانده شده نوشتن خلاصه كارهايي كه در زمان معيني انجام شد مثلاً روز جمعه چه كار كرده.
4)برگرداندن شعر به زبان ساده و نثر امروز:

معلم مي‌تواند شعرهاي مناسبي را از كتاب فارسي يا خارج از كتاب به دانش‌آموزان داده و بخواهد كه اشعار را به نثر ساده امروز بنويسند شاگردان بايد توجه كنند در اين نوع نوشته از حاشيه رفتن خودداري كنند و تنها مفهوم را به زبان ساده و گويا و كوتاه بنويسند.
5)انشاي تخيلي:

محصول ذهن و ساخته و پرداخته افكار دانش‌آموز است و غالباً اساس خارجي ندارد اين نوع انشاء فرصتي است براي شناخت افكار دانش‌آموز و گرايشات دروني او كه در چه دنيايي و آرزوهاي درست و غلط او چگونه است.معلم مي‌تواند شروع داستاني را بگويد و دانش‌آموزان آن را تمام كنند يا از شاگردان بخواهيم قلم،كاغذ،دفتر يا تخته سياه و سرگذشت اشياء را بيان كند.
6)خلاصه‌نويسي:

موجب پرورش قدرت نويسندگي و گسترش از كودكان ميشود و آنها را آماده مي‌كند كه در موقع لزوم بخوانند اصل مقصود يك درسي يا يك مقاله را استخراج نمايند.
7)نامه‌نگاري:

نامه بيان كتبي موضوعي است براي مخاطبي كه حضور ندارد نامه‌اي را كه ما مي‌نويسيم معرف شخصيت فرهنگ،ادب و ذوق و سليقه ماست و بايد همان اثر را در مخاطب بگذارد كه شخصيت خود ما مي‌گذارد.
8)انواع نامه:

نامه‌هاي خصوصي-نامه‌هاي رسمي و اداري

داشتن حاشيه سفيد نامه‌ها الزامي است حاشيه سمت راست بيشتر از سمت چپ است.

در نامه‌هاي اداري گذاشتن تاريخ در بالا گوشه سمت چپ لازم است.

نامه‌هاي خصوصي بايد ساده و بيان‌كننده روح صميميت و يكرنگي باشد.اما در نامه‌هاي اداري جنبه رسمي بودم مراعات ميشود و نامه‌هاي اداري نبايد خودماني نوشته شود.

براي نوشتن نامه نبايد از مداد استفاده كنند.

نامه‌هاي اداري يا رسمي را ميتوان تايپ كرد اما اگر نامه دوستانه را تايپ كنيم نشانه بي‌صميميتي ما نسبت به گيرنده نامه خواهد بود.
قواعد علامت‌گذاري:

علامت‌گذاري در نامه مانند هر نوشته ديگري رعايت مي شود.

كلماتي را در نوشته خود به كار بريم كه معني آنها را مي‌دانيم و اگر معني كلمه‌اي را نمي‌دانيم بهتر است به فرهنگ لغات مراجعه كنيم و غلط املايي در نوشته نداشته باشيم.اگر براي كسي نامه مي‌نويسيم لازم است نشاني ما را داشته باشد.نشاني در زير متن نامه بنويسيم.در نامه اداري نام و نام خانوادگي و امضا الزامي است.

*اركان يك نامه

هر نامه شامل چهار بخش اصلي است:

1)عنوان

2)شروع نامه

3)متن نامه

4)عبارت پايان نامه

نامه اداري حاشيه سفيد در سمت راست در نامه اداري گاه اسم دقيق اداره يا سازمان و گاه رئيس كه اداره را مخاطب قرار مي‌دهند.

مثال:رياست محترم اداره آموزش و پرورش متن نامه اداري كوتاه و ساده باشد.ذكر مطالب اضافي خودداري گردد.

*مشخصات موضوعات انشاء در دوره ابتدايي

1)داشتن علاقه

2)داشتن اطلاعات

3)محدود و معين بودن موضوع انشاء

4)موضوعات بايد مربوط به محيط زندگي و مسائل روز باشد.

5)وصف يك تصوير

6)چند كلمه كه معاني آنها به هم نزديك است.

*تهيه و تنظيم طرح انشاء

قدمهايي كه در مراحل اوليه براي تنظيم طرح و نوشتن انشاء برداشته مي شود:

1)انتخاب موضوع

2)يادداشت نكته‌هاي مختلف درباره آن

3)دسته‌بندي نكات 4)منظم كردن مطالب به ترتيب منطقي

5)صحبت كردن

6)نوشتن انشاء

*مشكلات نوشتن انشاء در دوره ابتدايي

1)عدم داشتن مطلب

2)عدم توسعه كتابخانه دبستان و كلاس

3)عدم شركت دادن بچه‌ها در مجالس عمومي،سخنراني،نماز جمعه،گردشها و باديدهاي علمي سطح آگاهي آنها را كاهش مي‌دهد.

4)عدم فراهم نكردن زمينه‌هاي مساعد و واقعي براي اجبار يافتن به نوشتن مانند شركت در تهيه روزنامه‌ديواري،نوشتن نامه و دادن پيام كتبي به خانواده

5)عدم گنجينه لغات كودكان

6)عدم آموختن كلمات هم خانواده،متشابه و متضاد و افزايش لغات آنها

7)عدم آشنايي به سبك و الگوي خاص كه بهترين نمونه‌ همان متون دروس كتابهاي فارسي است.

8)عدم تطابق موضوع انشاء با سن و فهم و علاقه كودكان

9)عدم توانايي در تركيب كلمات و بيان احساس فكر

10)عدم آشنايي دانش‌آموز با چگونگي شروع انشاء



*معيارهاي تصحيح انشاء در دوره ابتدايي

1)آيا دانش‌آموز انديشه و مطلب خاصي براي نوشتن داشته است؟

2)آيا بيان مطلب با جملات روشن و درست انجام گرفته و انشاء از غلط‌هاي املايي و دستوري خالي است؟

3)آيا براي بيان مطلب با جملات روشن و درست انجام گرفته و انشاء از غلط‌هاي املايي و دستوري خالي است؟

4)هر مطلبي با توجه به اهميت آن در جاي خود قرار گرفته و از تكرار مطالب خودداري شده است؟

5)آيا علائم نقطه‌گذاري رعايت شده؟

6)آيا زيبايي و لطافت در انشاء وجود دارد؟

به هر حال هر معلمي با توجه به روشي كه خود در نظر دارد انشاء را تصحيح مي‌كند ولي يك راه خوب و مناسب كه تلفيقي از روشهاي مختلف است.

آموزگار قبلاً خود انشاها را بخواند يادآوريها و نكات لازم را در حاشيه هر انشاء تذكر دهد.نكات خوب و مثبت را در انشاها علامتگذاري كند و استخراج نمايد و همچنين نقاط ضعف انشاها را معين كند.در ساعت انشاء قبل از اين كه انشاها خوانده شود راجع به نكات مثبت و منفي انشاها توضيح دهد(بدون اين كه نام كسي را ذكر كند)و دانش‌آموزي جنبه‌هاي مثبت را بر روي تخته‌ي كلاس يادداشت كند و دانشآموزاني كه نمره آنها از حد معيني كمتر شده موظف شوند كه يك بار ديگر آن انشاء را بنويسند و عبارتهاي مورد تأييد معلم را كه در روي تخته كلاس نوشته شده در انشاهاي خود بياورند.

منابع:روش تدريس فارسي مقطع ابتدايي

مأخذ:سخنان ارائه شده از استاد دانشگاه و تجربيات خودم در كلاس درس

*******************************************************

نویسنده : افسانه علي پاشازاده
[ پنجشنبه بیست و سوم دی 1389 ] [ 22:18 ] [ محمد رضا رمضانی ]

ارزش یابی یکی از عناصر بسیار مهم برنامه ی درسی است . که تنها به پرسش های کلاسی یا آزمون های پایانی محدود نمی شود . وقتی که محصول برنامه ی درسی به شکل بسته ی آموزشی در اختیار مخاطبان و مجریان قرار گرفت ، انتظار می رود معلمان به منظور اطمینان از میزان تحقق اهداف برنامه ، از آزمون ها و شیوه های توصیه شده برای ارزشیابی استفاده کنند . پیشنهاد می شود در انتخاب شیوه های ارزشیابی اصول زیر رعایت شود :
1- شیوه ی ارزشیابی با اهداف آموزشی و سایر عناصر برنامه متناسب باشد و معلوم کند هر کدام از شیوه ها و مهارت ها چه دانش ، مهارت و نگرشی را اندازه می گیرد .
2- شیوه ی ارزش یابی باید با رویکرد برنامه تناسب داشته باشد . مثلاً در برنامه ای که فعالیت محور است ، شیوه های ارزش یابی در عین توجه به فرایند آموزش ، نتیجه و محصول آموزشی را نیز مورد توجه و سنجش قرار می دهد .
3- شیوه ی انتخاب شده نسبت به سایر شیوه ها ، کارآیی بیش تری داشته باشد .
4- به تناسب ماهیت اهداف و سایر عناصر برنامه از شیوه های متعدد استفاده شود .
برای ارزشیابی از میزان تحقق اهداف برنامه ی درسی زبان و ادبیات فارسی دوره ی راهنمایی ، جهت گیری ها و رویکردهای زیادی قابل طرح است . در این برنامه با توجه به اصول و مبانی آموزش زبان و ادبیات فارسی و نیز اهمیت برخی روش های ارزشیابی در این درس به اصول و رویکردهای زیر تکیه و تأکید می شود :
1- ارزش یابی از مهارت های شفاهی زبان . 
2- ارزش یابی تلفیقی از مهارت های کتبی زبان .
3- ارزش یابی از فرایند آموزش و فعالیت های دانش آموزان .
4- ارزش یابی مستمر و توصیفی در کنار ارزش یابی پایانی .
با توجه به ماهیت برنامه ی درسی زبان و ادبیات فارسی و نیز نوع ارزشیابی حاکم بر آموزش ، برای ارزشیابی این درس روش های زیر پیشنهاد می گردد :
1- روش کتبی
2- روش شفاهی
3- روش مشاهده ی رفتار
جهت استفاده ی درست از روش های فوق و رعایت رویکردهای ارزشیابی در این برنامه ، از ابزارهای زیر می توان بهره گرفت :
1- آزمون کتبی شامل سؤالات تکمیل کردنی ، کوتاه پاسخ ، انشایی و ... از مهارت نوشتن .
2- آزمون شفاهی شامل پرسش های شفاهی از مهارت های گوش دادن  ، گفتن و خواندن .
3- چک لیست ، ابزار اندازه گیری عملکرد دانش آموز در مهارت های ارتباطی ، توانایی های ذهنی ، شرکت در فعالیت های گروهی و مهارت های شفاهی زبان .
پیشنهاد می شود نمره گذاری آزمون مستمر و پایانی به شکل زیر باشد :
1- کتاب فارسی خواندن : شفاهی ( 20 نمره )
معلم می تواند نمره 20 نمره را بین دو آزمون مستمر و پایانی به طور مناسب و با توجه به شرایط و سطح دانش آموزان توزیع کند ( 10 نمره مستمر + 10 نمره پایانی یا 12  نمره مستمر + 8  نمره پایانی ) .
آزمون مستمر می تواند شامل این موارد باشد : روخوانی متن ، درک مطلب ، خودارزیابی ، دانش های ادبی و زبانی ، کارگروهی ، شعر خوانی ، مشارکت در کار گروهی ، انجام فعالیت های کلاسی .
آزمون پایانی نیز می تواند در برگیرنده این موارد باشد : خواندن ، درک مطلب ، دانش های زبانی و ادبی ، حفظ شعر ، معنی واژگان در جمله .
2- املای فارسی : کتبی ( 20 نمره )
معلم می تواند نمره این درس را به صلاح دید خود و با نظارت گروه آموزشی محل خدمت بین دو آزمون مستمر و پایانی توزیع کند .
الف ) 20 نمره مستمر ( 10 نمره املای تقریری + 10 نمره فعالیت های املایی کتاب نوشتن ) .
20 نمره پایانی ( 10 نمره املای تقریری + 10 نمره فعالیت های املایی کتاب نوشتن ) .
نمره ی نهایی میانگین دو آزمون
ب ) 5 نمره مستمر + 15 نمره پایانی شامل یک متن تقریری + تعدادی سؤال املایی از کتاب نوشتن .
نکات مورد تاکید در ارزش یابی املا :
1- خوانا و پاکیزه نویسی واحدهای زبانی
2- صحیح نویسی واحدهای زبانی
3- تنوع بخشی به بخش املا :
الف ) املا از درس تعیین شده .
ب ) املا از درس های خوانده شده ( تلفیقی ) .
ج ) املا از دیگر کتاب های درسی همان پایه .
* توجه : از نکات زبانی کتاب خواندن برای طرح سوال های املایی استفاده شود .
3- نگارش و انشای فارسی : کتبی ( 20 نمره )
معلم می تواند نمره این درس را نیز بین دو آزمون مستمر و پایانی تقسیم کند :
- 5 نمره مستمر : فعالیت های کلاسی + انجام تمرین های نگارشی کتاب نوشتن + نوشتن انشا و نگارش .
- 15 نمره پایانی : نوشتن یک یا دو موضوع نگارشی و انشایی + تعدادی سؤال نگارشی و انشایی از کتاب نوشتن .
نکات مورد تاکید در ارزش یابی انشا :
1) رعایت نظم منطقی و پرورش موضوع .
2) به کارگیری درست نکته های نگارشی ، دستوری و املایی .
3) تاکید و توجه به استفاده از جمله های نو و خلاقانه در انشا .
4) بهره گیری از تخیل .
5) توانایی توصیف .
6) به کارگیری واژگان مناسب و خوش ساخت .
* توجه : از نکته های ادبی و نگارشی کتاب خواندن برای پرسش های آزمون انشا استفاده شود .
در صورت داشتن فضای خلاقانه و نو می توان از برخی از ضعف های صوری مانند ضعف های نشانه گذاری و املایی صرف نظر کرد .

[ دوشنبه ششم دی 1389 ] [ 23:54 ] [ محمد رضا رمضانی ]
سلام آقاي اديسون :

ديشب برق خانمان رفت و مادر چراغ گرد سوزي را وسط پذيرايي روشن كرد همه از اتاق هايمان بيرون آمديم و دور چراع نشستيم و شروع به حرف زدن نموديم پدر از خاطرات خود و گذشته هاي صحبت كرد و ما گوش مي داديم ديشب فهميدم ما چقدر حرف نگفته داريم  راستي يادم رفت بگويم ديشب پدر فرصت كرد  و از من پرسيد كلاس چندم هستم و در آخر برق آمد و ما دوباره به اتاق هايمان رفتيم و هر كدام دوباره به سراغ كامپيوترهيمان و باز از هم دور شديم . اقاي اديسون اي كاش برق را اختراع نكرده بودي تا ما مي توانستيم باهم حرف بزنيم و درد دل كنيم و بخنديم و .........

[ دوشنبه بیست و نهم آذر 1389 ] [ 11:26 ] [ محمد رضا رمضانی ]
1.اگر روزی تمام چراغ های راهنمایی قرمز بماند ...

۲.روزی که توپ فوتبال به دست در وازبان چسبید ...

۳.روزی که جای نمک با شکر عوض شد ...

۴.اگر معلم انشا بودم ...

۵.اگر درس می خواندم ...

۶.اگر رئیس جمهور بودم ...

[ دوشنبه بیست و نهم آذر 1389 ] [ 11:25 ] [ محمد رضا رمضانی ]

« ما می توانیم »

نوشتن در مهارت های زبان آخرین و مشکل ترین مهارت قلمداد می شود چون از یک سو رمزهای صوتی باید تبدیل به رمزهای دیداری یا خط شوند و از سوی دیگر هماهنگی میان چشم و دست و حرکت ماهیچه های ریزکار، نیاز به مهارت ویژه ای دارد . ضمناً تصورات ذهنی ، خصلت گزاره ای  دارند و تعداد اندکی واژه توانایی حمل بار معنایی آن ها را داراست به همین دلایل است که علمای روان شناس زبان برای مهارت نوشتن فرایندی ویژه قایل اند ، و بر دشواری و پیچیدگی آن تاکید می نمایند .

اگر به سطوح نوشتن نیز نگاهی اجمالی داشته باشیم نوشتن خلاق حدّ نهایی نوشتن است  و می تواند در خلاقیت هم سطوح خاصی در نظر گرفت تا نوشته ای قابل عرضه در زمینه های ادبی و فرهنگی ارائه داد .

از زمانی که معلمان ما در جهت دستیابی به نوشته های خلاق ، روش های نوین را برگزیدند ، سطح  نوشته های فراگیران ما تغییر کرده و برای بهتر شدن نوشته ها و به سطح عالی رسیدن آن را هی بس طولانی در پیش داریم .

درسی به عنوان « روش تدریس املا و انشا و دستور» در مراکز تربیت معلم فرصتی برای ارائه ی برخی از روش ها ی نوین است که بنده سالها افتخار تدریس در این ماده ی درسی را داشته ام. در اینجا یکی از روش هایی که عملا در کلاس پیاده کردم و نتیجه ی بسیار خوبی داشته نقل می کنم . در یکی از جلسات مربوط به درس انشا به دانشجویان گفتم کاغذی جلوی خود گذاشته و آنچه را که انجام دادنش برایتان مشکل است نام ببرید . برای اینکه مقصود خود را بیشتر بیان کنم چند لحظه ای که از نوشتن گذشت به چند نفر اشاره کردم و خواستم که نوشته هایشان خوانده شود . برخی متوجه منظور نشده بودند و چیزهایی نوشته بودند که انجام ندادن آنها بسیار هم خوب بود مثلاٌ « من نمی توانم به پدرم احترام نگذارم» ،« من نمی توانم تکالیفم را به موقع انجام ندهم »

باشد توضیحی مجدد که کارهایی نوشته شود که انجام دادنش خوب است ولی ما به دلایل مختلف «با عنوان نمی توانیم » از انجام آنها طفره می رویم .

این بار نوشتن آغاز شد و خودم هم مانند سایرین شروع به نوشتن کردم . بعد از حدود ده دقیقه پایان وقت اعلام شد و چند مورد از نوشته های خودم را خواندم و از دانشجویان خواستم که هر کس دو یا سه مورد از نوشته های خودشان را بخوانند . بعد از اینکه اکثر دانشجویان نوشته ها را خواندند به آن ها گفتم که نوشته ها را جمع آوری کنند و نزد من بیاورند . من هم که از قبل پاکتی آماده کرده بودم نوشته های خود و دیگران را در آن پاکت گذاشتم و همراه همه ی دانشجویان به باغچه ی مرکز تربیت معلم رفتیم .

چون طرح برای خودم آشنا بود ولی برای دانشجویان مبهم؛ همه در راه سؤال می کردند کجا می رویم ؟ چه کار می خواهیم انجام دهیم ؟ تا اینکه به باغچه رسیدیم و بیلی آماده کنار زمین بود . به کمک آنها مقداری از خاک ها را جابجا کردیم و پاکت حامل پیام ناتوانی ها را زیر خاک دفن کردیم .

سخنان بسیار مختصر در خصوص ناتوانی ها و مردن و دفن و مراسم ترحیم آنها بیان شد و به کلاس آمدیم . اطلاعیه های آماده به دیوارکلاس نصب شد که زمان و مکان مراسم ترحیم را اعلام می کرد . اشاره کردم که این اطلاعیه تا آخر سال روی دیوار می ماند تا ما هیچ گاه به فکر « نمی توانیم » نیفتیم چون آن مرده است .

سپس از دانشجویان خواستم گزارشی از فعالیت انشایی امروز بنویسند که در پایان به چند مورد از این  گزارش ها بدون تصرف اشاره می شود :

دومین جلسه ی کلاس انشا روز سه شنبه 24/11/85 ساعت 30 : 13 بعداز صرف ناهار با دوستانم وارد کلاس انشا شدیم معمولاً در این ساعت سرکلاس نشستن خیلی سخت است، علت آن خواب لعنتی است که اکثر دانشجویان را کلافه می کند. بعداز نشستن روی صندلی های چوبی، استاد طباطبایی وارد کلاس شدند1و طبق معمول بلافاصله بعد از سلام درس را شروع کردند با این تفاوت که گفتند هر کس ورق کاغذی در آورده؛ خودشان روی تابلو با خط درشت نوشتند« ما می توانیم» اما به گفتند: شما ده جمله بنویسید که نمی توانید انجام بدهید. مثلاً « نمی توانم دروغ نگویم » تقریباً 5 الی 7 دقیقه فرصت دادند تا جملاتمان را نوشتیم سپس از هر کدام خواستند که اولین جمله اش را بخواند ...( مینا شجاعی )

در روز سه شنبه 24/11/1385 استاد طباطبایی با آرامش و متانت خاصی که همیشه همراه خود دارند و با قدم های محکم اما آرام و متین خود در حالی که کیفی به دست داشتند  وارد کلاس شدند، با یاد و نام ایزد تعالی و سلام و احوالپرسی درس را آغاز کردند. بعد از مختصر گفت و گویی با دانشجویان ، از جای خود بلند شدند و عبارت « من می توانم» را روی تابلو نوشتند و ... ( معصومه رمضانی)

 ...همکاران به نوبت جمله ی خود را می خواندند که به بعضی از آنها شاره می کنم:

ـ من نمی توانم مادری شایسته برای فرزندانم باشم.

ـ من نمی توان درس بخوانم .

ـ من نمی توانم فرزند خوبی تربیت کنم.

ـ من نمی توانم پشتکار داشته باشم. ( مرضیه رمضانی)

سپس استاد از هر کدام از ما خواستند تا جملات نوشته شده ی خود را بخوانیم هر کدام از دانشجویان جملات نوشته شده ی خود را خواندند بعضی از جملات تکراری بودند و بعضی دیگر اشکالاتی داشتند که با کمک استاد محترم تصحیح گردید استاد نوشته های دانشجویان را جمع کردند و گفتند همه برخیزند و به دنبال او به حیاط مرکز بروند همگی پشت سر ایشان به راه افتادیم. همه کنجکاو بودند که بدانند استاد می خواهند چه کاری انجام دهند. پس از طی کردن مسافت حیاط مرکز ، تقریباٌ به نزدیک نمازخانه ی مرکز رسیدیم. آقای رعیت ( یکی از دانشجویان) یک بیلی در دست داشت که با آن چله ای کوچک حفر کرد و استاد ورقه ها را به یکی از دانشجویان دادند و گفتند که آنها را در چاله بگذارد و آقای رعیت برروی آن خاک بریزد. روی ورقه ها با خاک پوشانیده شد. اولین تدفینی بود که می دیدم همه خندیدند و جملات خنده دار را برزبان می آوردند. یکی از دانشجویان می گفت : فاتحه بخوانید ، دیگری می گفت مراسم سه و هفت در مرکز برگزار می شود.( مینا هادیان)

... خلاصه همه فاتحه ی « من نمی توانم » ها را خواندیم و به سمت کلاس حرکت کردیم ، این بار          استاد خیلی سریع تر از ما حرکت می کردند که من به دوستم گفتم استاد از این که سریع بر می گردد              نقشه ای  در سردارد و خود هم سریع بعد از استاد به کلاس آمدم وقتی وارد کلاس شدم، دیدم اطلاعیه ی      ترحیم « من نمی توانم » تاریخ فوت 24/11/85 محل دفن « باغچه تربیت معلم » ..... را روی تابلو کلاس نصب کرده اند.( مینا شجاعی)

... ما هم که هاج و واج این حرکات را زیر نظر داشتیم بنده با کمال حیرت دیدم که تمام آن دست      نوشته ها را در آن چاله دفن کردند و فرمودند: حالا همه می توانید ، هیچ کاری در این دنیا وجود ندارد که آدمی قادر به انجام آن نباشد من که از این کار استاد خیلی لذت بردم بعد به کلاس برگشتیم استاد اعلامیه ی تدفین را به بورد نصب نمودند بنده از کار استاد نتیجه گرفتم : ما قادر به انجام هر کاری هستیم!( شهلا پارسا)

... یکی از دانشجویان گفت دعا و فاتحه بخوانید دیگر ی گفت  مراسم سوم و هفتم در همین مرکز برگزار می شود و ما همگی ناهار فردا میهمان مرکز هستیم خلاصه کلی خندیدم و همراه استاد به کلاس برگشتیم وقتی داخل کلاس شدیم پای تابلو یک اعلامیه چسبانده شده بود همه ی کارها با نظمی خاص و آمادگی قبلی انجام     می شد و من از این برنامه ریزی واقعاً لذت می بردم و احساس خوبی داشتم ( زهرا انارکی کردی)

... استاد با این فعالیت ضعف و سستی را در وجود ما کاهش داده و باعث اعتماد به نفس ما شدند اگر در آینده احتمالاً کار سختی را به ما محول کنند با یادآوری این روز به توان و نیروی خود می افزاییم و از هیچ گونه ترسی واهمه نخواهیم داشت . زمانی که معلم درخود احساس توانایی واقتدار داشته باشد مسلماً به دانش آموزان خود نیز منتقل می کند. رفتارهای مناسب و استوار و محکم او درانجام کارها باعث پیشرفت دانش آموزان و زندگی بهتر آنها در آینده می شود. زندگی آینده ی آنها مدیون گفتار، کردار و عمل و افکار مثبت و اراده ی محکم معلم است( معصومه رمضانی )

... آن روز ما از این کار استاد، درس بزرگی گرفتیم که همیشه به یادمان خواهد ماند ایشان با این کار، احساس « من نمی توانم » را در ما تضعیف نموده و ما را به توانایی داشتن درانجام کارها تشویق نمودند.

فعالیت این روز، تأثیر بسیار مفیدی برافکار همه ی ما گذاشت، اعتماد به نفس ما را تقویت نموده و ما را براین امیدوار نمود که نباید درانجام کارها احساس ضعف و ناتوانانی داشته باشیم.

... این اعلامیه هنوز هم بر تابلوی کلاس نصب می باشد و ما هرروز با دیدن آن براستفاده از تواناییهای خود مصمم می شویم و این فکر را در خود تقویت می نماییم که باید « عزت نفس » دانش آموزان خود را نیز تقویت نموه و به آنها اطمینان دهیم که می توانند با فکر خود ، کارهای بزرگی انجام دهند.( مرضیه رمضانی)

... همان موقع استاد بالا سرورقه ها ایستاد و گفت:ما نمی توانیم های شما را دفن کردیم و در کلاس درس دیگر نمی توانیم درکار نیست. شما هم اگر در کاری جدیت و تلاش داشته باشید و اراده کنید و تصمیم بگیرید هر کاری که بخواهید می توانید انجام دهید هر چند آن کار برایتان مشکل باشد حالا اگر کسی فکر می کند که باز هم نمی تواند بنشیند و یک فاتحه برای آن بخواند که همگی بچه ها دوباره خندیدند، بعد همراه استاد به کلاس آمدیم به محض ورود به کلاس روی تابلو اعلامیه ترحیم زده بودند که ... ( اشرف سادات اردستانی) 

... همه ی کارها با طرح برنامه ی از پیش تعیین شده انجام گرفته بود و همگی از آن لذت می بردیم و منتظر سخن آخر استاد بودیم که ایشان گفتند: ما همگی « ما نمی توانیم » ها را دفن کرده ایم و از این ساعت دیگر عبارت « ما نمی توانیم » نزد ما معنایی ندارد. دیگر ما می توانیم بر تمام کارها، مشکلات و مصائب فائق آییم .( مینا هادیان) 

استاد گرامی با این کار سه مطلب را به ما آموزش دادند:

اول اینکه ما را از آن حالت خواب آلود بیرون آوردند و جنب و جوشی به کلاس دادند.

دوم اینکه ما را به این باور رساندند که واقعاً « می توانیم » ممکن است اول هر کاری سخت باشد اما با توکل و تلاش و اعتماد به نفس می توان به موفقیت رسید.

سوم ـ یک روش از روش های کار در کلاس انشا را به ما آموزش دادند( مینا شجاعی)

... ما در آنجا با هم قرار گذاشتیم دیگر نگوییم من نمی توانم، از این لحظه به بعد جمله ی : من می توانم را به کار ببریم ...

... اکنون ما می توانیم در انشا خلاقیت ها و توانایی های خود را بنویسیم ما می توانیم وظایف و مسوولیت ها ی خود را بهتر انجام دهیم. ما می توانیم از روش های مناسب برای نوشتن انشا استفاده کنیم . ما  می توانیم از کمک و همکاری یکدیگر درامر انشانویسی استفاده کنیم و هزاران ما می توانیم ... ( ستاره ضیایی )

... این زنگ برای من بسیار جالب و به یادماندنی بود و درس بزرگی برای من و دیگر همکاران شد که کلمه ی « نمی توانم » را از فکر و ذهن خود خارج کنیم و به بچه ها هم یاد بدهیم.( اعظم طباطبایی)

                                                                        

                                      سیدمصطفی طباطبایی

                                مدرس مرکز تربیت معلم زینبیه پیشوا

منابع

1ـ زبان شناخت ـ سیما وزیرنیا ـ چاپ اول 1379 ـ نشر قطره

2ـ ما می توانیم ـ مورمان کلیک .

3ـ کارهای عملی دانشجویان مرکز تربیت معلم زینبیه ی پیشوا

[ دوشنبه بیست و نهم آذر 1389 ] [ 11:23 ] [ محمد رضا رمضانی ]

نمی دانم چه اندازه با من موافقید که معلم انشا در هر جلسه ی کلاس درس انشا باید طرحی نو در اندازد و کاری کند که دانش آموزان چشمهایشان را بشویند و جور دیگری به درس انشا نگاه کنند و همیشه منتظر باشند تا کلاس انشا کی فرا می رسد و برای حضور در کلاس لحظه شماری کنند و همچنین در کلاس انشا یاد بگیرند که زندگی و دنیا را زیبا ببینند.

اگر معلمی خودش اهل ذوق نباشد نمی تواند برشاگردان اثر گذارد چون ذات نایافته از هستی بخش، کی تواند که شود هستی بخش، معلم انشا خودش ابتدا باید اهل خلق و نوشتن و آفریدن باشد و خود از نوشتن نترسد و خودش همراه دانش آموزان در کلاس انشا، انشا بنویسد و این کار باعث علاقه ی بیشتر دانش آموزان به معلم و درس انشا خواهد شد.

راهکارهایی که در ذیل ارایه می شود ثمره ی سال ها کار معلمی آن هم در کلاس انشا می باشد و نگارنده ی این سطور همیشه سعی نموده از بهترین و جدیدترین شیوه در تدریس انشا بهره ببرد و حالا نتایج و ثمره ی آن سالها، بر این صفحات جاری شود تا اگر همکاران دیگر صلاح دانستند از آن بهره ببرند و باعث زیبا شدن کلاس خود و لذت بردن شاگردان خویش شوند.

1ـ چشم ها را باز کنیم

یکی از راه های خوب برای بالابردن قدرت دقت دانش آموزان این است که در اولین جلسه دانش آموزان را کنار پنجره ی کلاس ببریم و از ایشان بخواهیم هر چه را که در بیرون کلاس می بینند بنویسند یا آنها را فهرست نمایند و به آن ها گوشزد نماییم از هیچ چیزی چشم پوشی ننمایند و هر چه را که می ببینند بنویسند این کار باعث رقابت در بچه ها می گردد و هر کدام سعی می کنندچیزهایی بیشتری ببینند . بعد از 20 دقیقه از آنها بخواهیم نوشته های خود را برای هم کلاسی های خود بخوانند و دانش آموزان قضاوت کنند که کدام دانش آموز دیدش را بهتر باز کرده و بهتر نوشته است لازم به یادآوری است معلم هم همراه دانش آموزان باید انشا بنویسد و انشای خود را برای آنها بخواند.

 

2ـ جمله سازی با کلمات غیر مرتبط

یکی دیگر از روش هایی که در کلاسم موفق به انجامش شدم و باعث شد که دانش آموزان به وجد بیایند و از انشا نترسند و به آن علاقه مند شوند این بود که برروی تابلو یک جدول سه در سه ( نُه خانه ای ) می کشیدم و از بچه ها می خواستم که هر کلمه ای که به ذهنشان رسید بگویند و به آن ها یادآورد می شدم که هر چه کلمات بی ربط تر باشد بهتر است سپس کلمات را در خانه های جدول می نوشتم وقتی جدول کامل شد از نفر اول می خواستم با ردیف اول افقی ، نفر دوم با ردیف دوم افقی، نفر سوم با ردیف سوم افقی، نفر چهارم با ردیف اول عمودی و نفر پنجم با ردیف دوم عمودی و ............ جمله بسازند اگر خانه های جدول کم می آمد جدولی دیگر     می کشیدم . سپس از بچه ها تقاضا می نمودم جملات خود را به 10 جمله برسانند بعد جمله ها را به هم ربط دهند. گاهی از دانش آموزان می خواستم به 9 کلمه ی جدول فقط یک جمله بسازند. بعضی مواقع جمله های دانش آموزان را برروی تابلو می نوشتم و از آن ها می خواستم با جمله های روی تابلو انشان بنویسند و جالب این است دانش آموزان با ذوق و شوق فراوان این کار را انجام می دادند و می گفتند آقا ما تا الان فکر می کردیم انشا سخت است اما با این کار فهمیدند انشا چقدر ساده و زیباست. دوباره از این روش در جلسه ی بعد استفاده کنیم  اما به ایشان می گفتم جلسه ی بعد روشی دیگر . برای نمونه جدول در زیر آورده می شود:

ماکارونی

خنگ

دوست

دایناسور

شوت

مداد

مدرسه

رایانه

مروارید

 

جمله های دانش آموزان

1ـ دوست خنگ من ماکارونی می خورد.

2ـ من مداد را به سمت دایناسور شوت کردم.

3ـ مدرسه ی ما رایانه و مروارید دارد.

4ـ دایناسور مدرسه ما ماکارونی می خورد.

5ـ آدم خنگ با توپ به رایانه شوت زد.

6ـ .....

3ـ بازی با کلمات

دانش آموزی  گوید

در این روش یک کلمه برروی تابلو می نویسیم و از اولین دانش آموز که اسم او در دفتر است می خواهیم با آخرین حرف کلمه ی نوشته شده روی تابلو را اولین حرف کلمه قرار دهد و کلمه ای بگوید و نفر دوم آخرین حرف کلمه ی دوم را حرف اول کلمه ی خود قرار دهد.مثلاً کلمه ی مادر                         رشت                    تبریز

زنبور                      رودخانه                        هلو                       وانت                      ترسو                   و .......

سپس از شاگردان می خواهیم با کلمات روی تابلو انشا بنویسند. این کار برای دانش آموزان حالت بازی را دارد البته بازی فکری و این که اندیشه خود را به حرکت در آورند. این کار را می تواند با اسم بچه ها ، اسم اشیا، میوه ها، گل ها، غذاها و .... انجام داد.

4ـ دلم می خواهد

یکی دیگر از راه های تدریس انشا این است که موضوعاتی به دانش آموزان بدهیم که برای آن ها ملموس باشد و راحت بتوانند احساسات خود را بیان کنند یکی از این موضوعات « دلم می خواهد » یا « بهترین دوست» یا « ای کاش » و ... زمانی موضوع « دلم می خواهد » را به دانش آموزان دادم و از آن ها خواستم هر چه دل تنگشان می خواهد بنویسند. آن ها هم گوش کردند و نوشتند: « من دلم می خواهد که گلی از گل های خوشبوی بهشت که بوی عطر پیامبر گرامی را می دهد، باشم، که باعث خوشحالی مردم شوم دیگری نوشته بود: « من دلم می خواهد مقداری پول داشته باشم تا با آن قرض های پدر و مادرم را که به خاطر آن حسرت می خورند و ناراحتند و سرم داد می کشم پرداخت کنم» دیگری گفته بود: « من دلم می خواهد یک بز می داشتم و هر روز شیرش را می دوشیدم و می خوردم و وقتی شیرش تمام شد خودش را می خوردم» شاگرد دیگر نوشته بود: « من دلم می خواهد معلم فارسی بشوم و همچنین دلم می خواهد هرکس مرا اذیت کرد جوابش را بدهم یا بهتر با او دعوا کنم ولی زورم نمی رسد و همچنین شاگرد دیگر گقته بود  : من دلم می خواهد آنقدر زور داشتم تا با یک ضربه حریف را بخوابانم و ............... »

با این دانش آموزان آرزوها و خواسته هایشان را به زبان خود نوشته بودند و هر کدام خوشحال از اینکه توانسته اند انشا بنویسند.

5ـ خواندن کتاب قصه

یکی از کارهای خوب که در کلاس انشا می توان انجام داد خواندن کتاب های قصه و داستان و خاطرات در کلاس است اگر معلمی تمام طول سال را در کلاس انشا فقط برای بچه ها کتاب بخواند دانش آموزان نه تنها ضرر نکرده اند بلکه بهترین استفاده را از کلاس درس برده اند یکی از داستان هایی که همیشه در کلاسم می خوانم قصه ی بچه ی مردم در کتاب « سه تار جلال آل احمد» می باشد . داستان بچه ی مردم نمونه ی بسیار جالبی برای داستان کوتاه و توصیف می باشد روش خواندن به این صورت است که داستان را می خوانیم و از دانش آموزان می خواهیم اسمی دیگر برای داستان انتخاب کنند و یا آخر داستان را طوری دیگر به پایان برسانند و یا ادامه ی آن را بنویسند چون زمانی که داستان به پایان می رسد دانش آموزان فکر می کنند هنوز داستان تمام نشده است و این کار خوبی است که دانش آموزان آن را به دلخواه ادامه دهند در زیر نام هایی که             دانش آموزان برای بچه ی مردم پیشنهاد نموده اند می آورم.

1ـ مادری که دیگر مادر نیست 2ـ هیچ کس مرا دوست ندارد 3ـ بچه ی بی نوا 4ـ درپیچ و خم زندگی 5ـ میم مثل مادر 6ـ برباد رفته 7 ـ بی وفا 8 ـ تیسمیس 9 ـ تخمه ی آفتابگردان 10ـ وصله ی ناجور و ...

درادامه غیر از کتاب های جلال آل احمد کتاب های آقای هوشنگ مرادی کرمانی نظیر« لبخند و مربای شیرین » و .... پیشنهاد می شود همچنین از قصه ی «عدل صادق چوبک » و قصه های یک دقیقه ای فریبا کلهر و نشان لیاقت عشق و ............ نباید گذشت.

6ـ کتاب برای کلاس

در ابتدای سال از هر دانش آموز مبلغی پول می گرفتم و خودم هم مبلغی روی آن پول ها می گذاشتم و با آن مبلغ کتاب های قصه برای دانش آموزان می خریدم و از آن ها می خواستم آن را بخوانند و خلاصه نویسی نمایند و سپس کتاب ها را بین خودشان عوض کنند به این ترتیب دانش آموزان در طول سال با مبلغی اندک چندین کتاب مطالعه می نمودند و در پایان سال همراه دانش آموزان کتاب ها را به کتابخانه ی مدرسه هدیه        می دادیم.

7 ـ خطوط ناقص و انشا

در بعضی از جلسات خطوط ناقصی مانند زیر را به دانش آموزان می دادم و از ایشان  می خواستم خطوط را ادامه دهند و کامل نمایند و شکل جدید خلق کنند . سپس از آن ها می خواستم شکل رسم شده را توصیف نمایند و یا دو شکل را به هم جملات ربط دهند یا با اشکال کشیده شده داستان بسازند با این کار هم دانش آموزان خلاق شناخته می شوند و هم می توان به روانشناسی آنها پی برد.

               مطالب بالا گزیده ای از روشهای اجرایی در کلاس انشا بود، تا چه قبول افتد و چه در نظر آید.

 

                                                         ابراهیم هداوند میرزایی

                                                                مدرس مرکز تربیت معلم زینبیه پیشوا
[ دوشنبه بیست و نهم آذر 1389 ] [ 11:21 ] [ محمد رضا رمضانی ]

بارم بندی جدید املا و نگارش دوره راهنمایی

 ارزشیابی درس املای فارسی دوره ی اول و دوم راهنمایی درآزمون نوبت دوم و شهریور درسال تحصیلی 88- 89  بنا به بارم پیشنهادی10 نمره به شیوه ی تقریری  و10 نمره به صورت کتبی (غلط یابی- چهارگزینه ای – صحیح، غلط- و… )خواهد بود.

بهتر است ابتدا املای تقریری گفته شودوسپس ورقه ی املای کتبی داده شودوزمان آن بیست دقیقه می باشد.

 

«نکات ویژه در طرح املای تقریری»

1-    متن املا با جمله های ساده شروع شود.

2-    ازمتن هایی که عبارت های بلندوخسته کننده دارند استفاده نشود.

3-    املا به صورت تلفیقی(ساختن متن جدید)نباشدبلکه ازمتن کتاب استفاده شود.

4-    متن املا کمتر ازسه بند نباشد. (7تا9سطر)

5-    تعدادلغت های مهم ودشوار10 لغت باشد.

6-    متن املای تقریری درپایان یک باردیگر از ابتداتا انتها خوانده شود.

 

بارم بندی درس نگارش وانشای فارسی  پایه ی اول و دوم راهنمایی 88-89

1-    نگارش خلاق(انشا) 10 نمره

نوشتن موضوعی درباره ی یکی ازمباحث مطرح شده درقسمت های «نوشتن» وموضوعی آزاد ارائه شده توسط دبیر  با رعایت موارد زیر

2- پاسخ پرسش های نگارشی     کتاب10نمره

الف:درک وفهم وپروراندن موضوع                   4 نمره

ب:نوآوری وابتکار                                            2 نمره

ج:ارتباط مناسب مطالب باهم(نظم فکری)       2  نمره

د:رعایت نشانه گذاری ونکات دستوری            1 نمره

باتوجه به درس های کتاب

ه:خوانایی وپاکیزگی نوشته                               1 نمره

الف:سوال های مربوط به دانش های زبانی وادبی«البته آنهایی که بارنگارشی دارندوبیشترادبی هستند»-کادرهای بنفش که به نگارش مربوط است.

توجه :سوال های نگارش متنوع باشد.(چهارگزینه ای – کامل کردن جمله- و...)

ب:تمرین های نگارشی کتاب یا مشابه آنها

سوال های نگارشی بخش های «نوشتن»-کامل کردن جمله های  ناتمام بدون استفاده ازمتن کتاب- بسط یک عبارت کوتاه دریک بند-انشای تصویری

 

بارم پیشنهادی درس نگارش پایه ی اول و دوم راهنمایی

1- فصل اول « اسلام و انقلاب اسلامی»    

یک ونیم نمره

2-فصل دوم  «علم و فرهنگ»

دونمره

3-فصل سوم  «زیبایی آفرینش » 

یک نمره

4-فصل چهارم «شکفتن »

یک نمره

5-فصل پنجم «اخلاق وزندگی»

یک ونیم نمره

6- فصل ششم «نام ها و یادها »

یک نمره

7- فصل هفتم «سرزمین من»

یک نمره

8- فصل هشتم «ادبیات جهان»

یک نمره

                                                                                                          جمع

ده نمره

 

 ارزشیابی درس املای فارسی دوره ی سوم  راهنمایی درآزمون نوبت دوم و شهریور درسال تحصیلی 88- 89 

امتحان املا به شیوه ی تقریری وبارم آن  به طور مستقل 20 نمره است.

 

                                   «نکات ویژه در طرح املای تقریری»

1-    متن املا با جمله های ساده شروع شود.

2-    ازمتن هایی که عبارت های بلندوخسته کننده دارند استفاده نشود.

3-    املا به صورت تلفیقی(ساختن متن جدید)نباشدبلکه ازمتن کتاب استفاده شود.

4-    متن املا کمتر ازچهاربند نباشد(9تا11سطر)

5-    تعدادلغت های مهم ودشوار12 لغت باشد.

6-    متن املا درپایان یک باردیگر از ابتداتا انتها خوانده شود.


[ پنجشنبه بیست و پنجم آذر 1389 ] [ 22:45 ] [ محمد رضا رمضانی ]

ضرب المثلهای انگلیسی

مثل انگلیسی : دوستانت باید مثل کتابهایی که می خوانی کم باشند و گزیده .
مثل انگلیسی : عالیترین سلاح برای مغلوب کردن دشمن خونسردی است .
مثل انگلیسی : به زن لال هم اگر راز خود را بسپاری فاش خواهد شد .
مثل انگلیسی : کسیکه در برابر حسود طاقت بیاورد و خونسرد باشد ، یا خیلی خوش قلب است و یا از آهن ساخته شده است .

 

ضرب المثلهای آلمانی
مثل آلمانی : گاهی دروغ همان کار را می کند که یک چوب کبریت با انبار باروت می کند .
مثل آلمانی : بهتر است دوباره سؤال کنی تا اینکه یکبار راه اشتباه بروی .
مثل آلمانی : زمان دوای خشم است.
مثل آلمانی : عشقی که توأم با حسادت نباشد دروغی است .
مثل آلمانی : روزی که صبر در باغ زندگیست بروید به چیدن میوۀ پیروزی امیدوار باشید .
مثل آلمانی :  تملق سم شیرین است .
مثل آلمانی : به امید شانس نشستن همان و در بستر مرگ خوابیدن همان
مثل آلمانی : سند پاره می شود ، ولی قول پاره نمی شود .

 

ضرب المثلهای فرانسوی
مثل فرانسوی : زن و پرنده بدون آنکه به عقب برگردند ، می توانند ببینند .

مثل فرانسوی : کسی که اندرز ارزان را رد کند طولی نمی کشد که پشیمانی را با قیمت گرانی خریداری خواهد کرد .

مثل فرانسوی : کسی که به خیال خود می خواهد فقط ضربه ای بزند ممکن است مرتکب قتلی شود .

مثل فرانسوی : مرد شکست خورده طالب جنگ بیشتر است .

مثل فرانسوی : خانه ات را برای ترساندن موش آتش نزن .

مثل فرانسوی : اگر مار را می کشی ، بچه اش را هم بکش .

مثل فرانسوی : وعده که کردی مقروض می شوی ، مقروض که شده وعده می کنی .

[ چهارشنبه بیست و چهارم آذر 1389 ] [ 12:54 ] [ محمد رضا رمضانی ]
درباره وبلاگ

امکانات وب